काठमाडौं । नेपालीहरूको दोस्रो ठूलो चाड तिहार नजिकिएसँगै स्वदेश तथा विदेशमा रहेका नेपाली समुदायमा उत्साह, उमङ्ग र उल्लास छाएको छ। उज्यालो, आपसी सद्भाव, प्रेम र भाइचाराको प्रतीकका रूपमा मनाइने तिहारले नेपाली समाजमा सांस्कृतिक एकता, पारिवारिक आत्मीयता र सामाजिक सद्भावलाई थप मजबुत बनाउँदै आएको छ।
.gif)
पाँच दिनसम्म विभिन्न धार्मिक, सांस्कृतिक तथा पारिवारिक परम्पराका साथ मनाइने तिहारले व्यस्त दैनिकीका कारण टाढिएका परिवारका सदस्य तथा आफन्तलाई एकै ठाउँमा भेला भएर खुसी साटासाट गर्ने अवसरसमेत प्रदान गर्दछ।
नेपालको पहिलो विश्वव्यापी परिकार सम्बन्धी शब्दकोश ‘फलाङ फुड डिक्सनरी’ का लेखक शिव न्यौपानेले अस्ट्रेलियामा करिब दुई दशकको बसाइका क्रममा नेपाली समुदायका सांस्कृतिक गतिविधिप्रति अस्ट्रेलियाली सरकार तथा राजनीतिक नेतृत्वले देखाउँदै आएको सद्भाव र आकर्षणलाई नजिकबाट अनुभव गरेका छन्।
अस्ट्रेलियाका प्रधानमन्त्री देखि विभिन्न तहका राजनीतिक नेतृत्व नेपाली समुदायले आयोजना गर्ने सांस्कृतिक कार्यक्रममा सहभागी हुनु नेपाली भाषा, संस्कृति र पहिचानप्रति अन्तर्राष्ट्रिय समाजले देखाएको सम्मानको उदाहरण भएको उनको अनुभव छ। विशेषगरी अस्ट्रेलियाका प्रधानमन्त्री स्वयं नेपाली समुदायका कार्यक्रममा सहभागी भएर नेपाली चाडपर्व र संस्कृतिको प्रशंसा गर्नुले बहुसांस्कृतिक समाजमा नेपाली समुदायको पहिचान थप स्थापित गर्न सहयोग पुगेको छ।
यद्यपि, चाडपर्वको उल्लास सँगै व्यक्तिगत तथा पारिवारिक सुरक्षालाई पनि उत्तिकै प्राथमिकता दिनुपर्ने आवश्यकता रहेको छ। विशेषगरी तिहारका समयमा सामाजिक सञ्जालमा देखिने अनावश्यक तडकभडक, महँगा गहना, नगद तथा बहुमूल्य सामग्रीको प्रदर्शनले चोरी तथा घरफोडी जस्ता आपराधिक गतिविधिको जोखिम बढाउन सक्ने भएकाले सचेत रहन आवश्यक छ।
पछिल्लो समय सामाजिक सञ्जाल दैनिक जीवनको अभिन्न हिस्सा बनेको छ। तर आफू कहाँ जाँदैछौँ, कति दिन घरबाहिर रहन्छौँ, घरमा कोही छैन भन्ने जस्ता संवेदनशील जानकारी सार्वजनिक गर्नु जोखिमपूर्ण हुन सक्छ। यस्ता विवरणको गलत व्यक्तिले दुरुपयोग गर्न सक्ने भएकाले व्यक्तिगत गोपनीयता र डिजिटल सुरक्षामा विशेष ध्यान दिनुपर्छ।
त्यसैगरी, परिवारका सदस्यहरू घरबाहिर जाने अवस्थामा ढोका तथा झ्याल राम्रोसँग बन्द गर्ने, भरपर्दो छिमेकीलाई जानकारी दिने र आवश्यक सुरक्षा व्यवस्था मिलाउनेजस्ता सामान्य सावधानी अपनाउन पनि आवश्यक छ।
तिहार केवल बत्ती बाल्ने, देउसीभैलो खेल्ने, मिठा परिकार खाने र उपहार आदानप्रदान गर्ने पर्व मात्र होइन। यो नेपाली मौलिक संस्कृति, परम्परा र सामाजिक सम्बन्धलाई नयाँ पुस्तामा हस्तान्तरण गर्ने महत्त्वपूर्ण अवसर पनि हो। त्यसैले चाडपर्वलाई अनावश्यक प्रतिस्पर्धा, देखावटी खर्च र आर्थिक हैसियत प्रदर्शन गर्ने माध्यम बनाउनुभन्दा पारिवारिक खुसी, आत्मीयता र सांस्कृतिक पहिचानलाई प्राथमिकता दिनुपर्छ।
तिहारको वास्तविक सुन्दरता भौतिक प्रदर्शनमा नभई सम्बन्धको न्यानोपन, आपसी सद्भाव र साझा खुसीमा निहित छ। आफ्नो संस्कृति र परम्पराको संरक्षण गर्दै व्यक्तिगत तथा पारिवारिक सुरक्षाप्रति सचेत रहन सके तिहार अझ सभ्य, सुरक्षित र अर्थपूर्ण बन्न सक्छ।
