काठमाडौँ । सन्तानको दीर्घायु, सुख–शान्ति तथा परिवारको कल्याणको कामना गर्दै विशेषगरी थारू, मधेसी तथा तराई–मधेश क्षेत्रका महिलाले मनाउने जितिया पर्व (जीवित्पुत्रिका व्रत) यस वर्ष पनि धार्मिक तथा सांस्कृतिक विधिअनुसार मनाइँदैछ।
.gif)
आश्विन कृष्णपक्षको सप्तमीदेखि नवमीसम्म तीन दिन मनाइने जितिया पर्वमा व्रतालु महिलाले सन्तानको दीर्घायु, स्वास्थ्य, सुख–समृद्धि र परिवारको कल्याणको कामना गर्दै विभिन्न धार्मिक विधि पूरा गर्ने परम्परा छ।
जितियाको पहिलो दिन व्रतालु महिलाले स्नान तथा पूजाआजा गरी पर्वको तयारी गर्ने गर्छन्। दोस्रो दिन विशेष व्रत बस्ने र धार्मिक परम्पराअनुसार पूजा तथा कथा श्रवण गर्ने चलन छ। तेस्रो दिन पारण गरी व्रत समापन गरिन्छ। समुदाय र स्थान अनुसार पर्व मनाउने विधि तथा परम्परामा केही भिन्नता पाइन्छ।
जितिया पर्वमा महिलाको सहभागिता प्रमुख हुने भएकाले यसलाई महिलाको धार्मिक आस्था, मातृत्वको भावना र सांस्कृतिक पहिचानसँग जोडिएको पर्वका रूपमा लिइन्छ। व्रतालु महिलाहरूले कठिन उपवासमार्फत आफ्ना सन्तानको दीर्घायु र परिवारको सुख–शान्तिको कामना गर्ने गर्छन्।
तराई–मधेश तथा थारू समुदायमा विशेष महत्वका साथ मनाइने जितिया पछिल्लो समय विभिन्न स्थानमा बसोबास गर्ने समुदायबीच पनि सांस्कृतिक पहिचान र सामाजिक एकताको माध्यम बन्दै गएको छ।
जितिया पर्वले पुस्तौँदेखि चलिआएको धार्मिक तथा सांस्कृतिक परम्परालाई निरन्तरता दिनुका साथै मातृत्वप्रतिको सम्मान, पारिवारिक सम्बन्ध र सामाजिक सद्भावको सन्देश समेत दिने गरेको छ।
व्रतालु महिलाका लागि जितिया केवल धार्मिक अनुष्ठान मात्र नभई आफ्ना सन्तानको सुख, स्वास्थ्य र उज्ज्वल भविष्यका लागि गरिने आस्था र समर्पणको पर्वका रूपमा स्थापित छ।
