अर्थसमाचार, लमजुङ । दसैं–तिहारलाई मर्यादित, सभ्य र संस्कृतिमैत्री बनाउन लमजुङको दूधपोखरी गाउँपालिका–१ घमरचोकस्थित मिलिजुली आमा समूहले गाउँमा जुवा–तास खेल्न र खेलाउन प्रतिबन्ध लगाएको छ। चाडपर्वका नाममा जुवातास तथा विकृतिजन्य गतिविधि बढ्न सक्ने भन्दै समूहले गाउँलेलाई यस्ता गतिविधि नगर्न आग्रह गरेको हो।

समूहले सार्वजनिक स्थानमा मात्र नभई घरभित्रसमेत जुवा–तास नखेल्न र नखेलाउन अनुरोध गर्दै सूचना जारी गरेको छ। चाडपर्वका बेला मनोरञ्जनका नाममा हुने जुवातासले पारिवारिक सम्बन्ध, आर्थिक अवस्था र सामाजिक सद्भावमा नकारात्मक असर पार्न सक्ने भएकाले यस्तो कदम चालिएको समूहले जनाएको छ।

गोरखा जिल्लासँग सीमा जोडिएको घमरचोक साविक दूधपोखरी गाविसका वडा नम्बर ४ र ५ मा पर्ने क्षेत्र हो। यहाँको मिलिजुली आमा समूहले सामाजिक विकृति न्यूनीकरण गर्दै गाउँमा सकारात्मक र सभ्य वातावरण निर्माण गर्ने उद्देश्यले अभियान अघि बढाएको हो।

बालबालिकाको मनोविज्ञानमा असर पर्ने चिन्ता

मिलिजुली आमा समूहकी अध्यक्ष दरमाया गुरुङले जुवा–तासले समाजमा विकृति र विसंगति बढाउने भएकाले प्रतिबन्ध लगाइएको बताइन्। विशेषगरी बालबालिकाका अगाडि घरभित्रै लुकीछिपी जुवा–तास खेल्दा उनीहरूको मनोविज्ञानमा नकारात्मक असर पर्न सक्ने भएकाले सार्वजनिक सूचना जारी गरेरै रोक लगाइएको उनको भनाइ छ।

‘यो हाम्रो सुरुवात हो। अहिले जुवा–तास खेल्न रोक लगाएका छौं। अटेर गरे वा झगडा गर्न आए कानुनी कारबाहीका लागि पनि अघि बढ्न सकिन्छ,’ अध्यक्ष गुरुङले भनिन्।

समूहले चाडपर्वलाई पारिवारिक मेलमिलाप, आपसी सद्भाव र सामाजिक एकता अभिवृद्धि गर्ने अवसरका रूपमा मनाउनुपर्नेमा जोड दिएको छ। जुवातासका कारण आर्थिक विवाद, पारिवारिक कलह तथा सामाजिक असमझदारी उत्पन्न हुन सक्ने भएकाले समयमै सचेतना फैलाउनु आवश्यक रहेको समूहको धारणा छ।

सोरठी, मारुनी र देउसीभैलोलाई प्राथमिकता

जुवा–तास नियन्त्रणसँगै मिलिजुली आमा समूहले दसैं–तिहारका अवसरमा आयोजना हुने मौलिक सांस्कृतिक कार्यक्रमलाई सौहार्दपूर्ण वातावरणमा सञ्चालन गर्न गाउँलेलाई आग्रह गरेको छ। समूहले सोरठी, मारुनी र देउसीभैलोजस्ता परम्परागत कार्यक्रममार्फत स्थानीय कला, संस्कृति र संस्कारको संरक्षण तथा संवर्द्धन गर्न अनुरोध गरेको हो।

नेपाली समाजमा दसैं–तिहार केवल धार्मिक तथा पारिवारिक पर्व मात्र नभई सामाजिक सम्बन्ध विस्तार गर्ने र पुस्तौंदेखि चलिआएका सांस्कृतिक परम्परालाई निरन्तरता दिने अवसर पनि हुन्। यस्ता पर्वमा मौलिक नाचगान, भजन, देउसीभैलो र सामूहिक भेटघाटले गाउँघरमा उत्साह थप्ने गर्छन्।

त्यसैले चाडपर्वका नाममा जुवा–तास र अन्य विकृतिजन्य गतिविधिलाई प्रोत्साहन गर्नुभन्दा परम्परागत सांस्कृतिक कार्यक्रमलाई प्राथमिकता दिनुपर्ने समूहको आग्रह छ।

सामाजिक विकृति रोक्न सामूहिक पहल

मिलिजुली आमा समूहले चाडपर्वलाई मर्यादित र संस्कृतिमैत्री बनाउन सबै गाउँलेको सहयोग आवश्यक रहेको जनाएको छ। समाजमा सकारात्मक परिवर्तन ल्याउन स्थानीय समुदाय, परिवार र विभिन्न सामाजिक संघसंस्थाबीच सहकार्य हुनुपर्नेमा समूहले जोड दिएको छ।

विशेषगरी बालबालिकालाई असल संस्कार सिकाउने, पारिवारिक सद्भाव कायम राख्ने, आपसी विवादबाट टाढा रहने र गाउँको मौलिक संस्कृति जोगाउने अभियानलाई निरन्तरता दिनुपर्ने समूहको धारणा छ।

दसैं–तिहारका बेला गाउँमा हुने सामूहिक कार्यक्रमलाई व्यवस्थित र शान्तिपूर्ण बनाउन सके सामाजिक एकता बलियो हुनुका साथै नयाँ पुस्तामा स्थानीय संस्कृति हस्तान्तरण गर्नसमेत सहयोग पुग्ने अपेक्षा गरिएको छ।

घमरचोकमा मिलिजुली आमा समूहले सुरु गरेको यो अभियानले चाडपर्वलाई मनोरञ्जनसँगै सामाजिक जिम्मेवारी, संस्कार र सांस्कृतिक संरक्षणसँग जोड्ने प्रयास गरेको छ। गाउँलेको सक्रिय सहभागिता र सहकार्यबाट अभियान प्रभावकारी बन्ने विश्वास समूहले लिएको छ।

सन्देश स्पष्ट छ—दसैं–तिहारलाई जुवा–तासमा होइन, आपसी सद्भाव, मौलिक संस्कृति र सामूहिक खुसीमा रमाएर मनाऔँ।

स्रोत । मिलिजुली आमा समूहको सूचना तथा अध्यक्ष दरमाया गुरुङ।