काठमाडौँ । उमेर बढ्दै जाँदा महिलाहरूको शरीरमा विभिन्न किसिमका परिवर्तनहरू आउन थाल्छन्। विशेष गरी ३० वर्षको उमेरपछि महिलाहरू आफ्नो स्वास्थ्यप्रति बढी सजग हुन जरुरी छ। यद्यपि, हरेक महिलाले हरेक वर्ष सबै प्रकारका परीक्षणहरू गराउनुपर्छ भन्ने यसको अर्थ होइन। आवश्यकता र शरीरमा देखिने लक्षणहरूको आधारमा सही परीक्षण गराउनु बढी महत्त्वपूर्ण हुन्छ।३० वर्षको उमेरपछि महिलाहरूले आफ्नो आधारभूत स्वास्थ्यको नियमित निगरानी गर्नुपर्छ। यसमा रक्तचाप, ब्लड सुगर र कोलेस्ट्रोलजस्ता पारामिटरहरू समावेश हुन्छन्। यिनीहरूको परीक्षणबाट शरीरको सामान्य अवस्थाको निगरानी गर्न मद्दत मिल्न सक्छ।

• लगातार थकान छ भने गराउनुहोस् यी परीक्षण

अचेल धेरै महिलाहरू लगातार थकान, कमजोरी वा शरीर दुख्ने जस्ता समस्याहरूलाई कामको दबाब वा व्यस्त जीवनशैली सम्झेर बेवास्ता गर्छन्। तर यदि यस्तो समस्या लगातार रहिरहन्छ भने यसलाई बेवास्ता गर्नु हुँदैन। डाक्टरका अनुसार, यस्ता लक्षणहरू देखिएमा डाक्टरको सल्लाहमा सीबीसी, आइरन, भिटामिन डी र भिटामिन बी१२ को परीक्षण गराउन सकिन्छ। यी परीक्षणहरूमार्फत शरीरमा रगत र केही आवश्यक पोषक तत्त्वहरूको अवस्थाबारे जानकारी पाउन सकिन्छ। यद्यपि सबै महिलाहरूलाई यी सबै परीक्षणहरूको आवश्यकता पर्दैन, त्यसैले डाक्टरको सल्लाहपछि मात्र परीक्षण गराउनु उपयुक्त हुन्छ।

• महिनावारीमा परिवर्तन आएमा डाक्टरसँग कुरा गर्नुहोस्

महिलाहरूले आफ्नो महिनावारीको ढाँचामा पनि ध्यान दिनुपर्छ। यदि महिनावारी चक्रमा लगातार परिवर्तन भइरहेको छ, रक्तस्रावको ढाँचा परिवर्तन भएको छ वा पहिलेको तुलनामा कुनै नयाँ लक्षण देखिएको छ भने डाक्टरको सल्लाह लिनुपर्छ। ३० र ४० को उमेरबिच केही महिलाहरूमा ‘मेनोपज’ सँग जोडिएका परिवर्तनहरू पनि सुरु हुन सक्छन्। यस समयमा अत्यधिक गर्मी महसुस हुने, निद्रा बिग्रने, तौल बढ्ने वा मुड परिवर्तन हुनेजस्ता लक्षणहरू देखिन सक्छन्। यिनलाई केवल तनाव वा उमेरको सामान्य असर मानेर छाड्नु सही होइन।

• पाठेघरको मुख र स्तन स्वास्थ्यको स्क्रिनिङ पनि जरुरी

डाक्टरका अनुसार महिलाहरू केवल रक्त परीक्षणमा मात्र निर्भर रहनु हुँदैन। पाठेघरको मुख (सर्वाइकल) र स्तन स्वास्थ्यको स्क्रिनिङ पनि समयमै गराउन जरुरी छ। कुन महिलाले कुन स्क्रिनिङ र कति पटक गराउने भन्ने कुरा उनको उमेर, स्वास्थ्य र व्यक्तिगत जोखिमका आधारमा डाक्टरले तय गर्न सक्छन्।अर्थात् ३० वर्षको उमेरपछि विना आवश्यकता हरेक परीक्षण गराउनुको सट्टा महिलाहरूले आफ्नो शरीरका सङ्केतहरू बुझेर डाक्टरको सल्लाहअनुसार परीक्षण गराउनु महत्त्वपूर्ण हुन्छ। साथै कुनै पनि भिटामिन, सप्लिमेन्ट वा औषधि आफैँ सुरु गर्नुको सट्टा पहिले योग्य डाक्टरको सल्लाह लिनुपर्छ।