काठमाडौं । नेपालीहरूको महान् पर्व बडादसैँअन्तर्गत आज कात्तिक १ गते आइतबार महाअष्टमी व्रत, कालरात्रि तथा तुला संक्रान्ति परेको छ। आजको दिन धार्मिक तथा सांस्कृतिक दृष्टिले महत्वपूर्ण मानिन्छ। दसैँको उल्लास जारी रहँदा देशभरका हिन्दू धर्मावलम्बीहरूले देवी दुर्गाको पूजा आराधना गरी महाअष्टमी पर्व मनाउँदैछन्।

नेपाली पात्रोअनुसार आज अक्टोबर १८, २०२६ अर्थात् विक्रम संवत् २०८३ कात्तिक १ गते हो। आज महाअष्टमी व्रत, कालरात्रि, तुला संक्रान्ति तथा गोरखकाली पूजासमेत परेको छ। गृह मन्त्रालयको सार्वजनिक बिदासम्बन्धी सूचीअनुसार आज महाअष्टमीको अवसरमा सार्वजनिक बिदा रहेको छ। <Cite refs={["turn392335search3","turn392335search4","turn392335search5"]}/>
महाअष्टमीमा देवी दुर्गाको विशेष पूजा आराधना

दसैँअन्तर्गत महाअष्टमीलाई विशेष महत्वका साथ मनाउने धार्मिक परम्परा छ। यस दिन देवी दुर्गाको पूजा आराधना गर्दै भक्तजनहरूले परिवारको सुख, शान्ति, समृद्धि तथा कल्याणको कामना गर्छन्।

महाअष्टमीका अवसरमा विभिन्न शक्तिपीठ तथा देवीका मन्दिरमा श्रद्धालुको उपस्थिति रहने गर्छ। भक्तजनहरूले आफ्नो धार्मिक परम्परा र मान्यताअनुसार पूजा, प्रार्थना, व्रत तथा अन्य धार्मिक अनुष्ठान गर्ने गर्छन्।

दसैँमा देवी दुर्गाका विभिन्न स्वरूपको आराधना गर्ने परम्पराअनुसार महाअष्टमीलाई शक्तिको उपासना गर्ने महत्वपूर्ण दिनका रूपमा लिइन्छ। धार्मिक मान्यताअनुसार देवीको आराधनाले नकारात्मक शक्तिमाथि विजय प्राप्त गर्न तथा जीवनमा सुख र शान्ति कायम गर्न प्रेरणा दिने विश्वास गरिन्छ।

महाअष्टमीसँग जोडिएका विभिन्न धार्मिक विधि क्षेत्र, समुदाय र पारिवारिक परम्पराअनुसार फरक हुन सक्छन्। त्यसैले श्रद्धालुहरूले आफ्नो परम्पराअनुसार पर्व मनाउने गर्छन्।
कालरात्रि देवीको आराधना

नवरात्रका नौ स्वरूपमध्ये कालरात्रि देवी दुर्गाको सातौँ स्वरूपका रूपमा परिचित छन्। धार्मिक मान्यताअनुसार कालरात्रिलाई भय, अन्धकार र नकारात्मक शक्तिको नाश गर्ने देवीका रूपमा पूजा गरिन्छ।

कालरात्रिको आराधनाले भक्तजनमा साहस, आत्मविश्वास र आध्यात्मिक शक्ति प्राप्त हुने विश्वास रहिआएको छ। नवरात्रका अवसरमा देवीका विभिन्न स्वरूपको पूजा गर्ने परम्पराले नेपाली समाजमा धार्मिक आस्था र सांस्कृतिक निरन्तरतालाई जीवन्त राखेको छ।

दसैँको समयमा मन्दिर तथा घरघरमा गरिने पूजा आराधनाले परिवार र समुदायलाई धार्मिक गतिविधिमा सहभागी हुने अवसर प्रदान गर्छ। यसले परम्परागत संस्कारलाई नयाँ पुस्तासम्म पुर्‍याउनसमेत सहयोग गर्दछ।
कार्तिक संक्रान्ति तथा तुला संक्रान्तिको महत्व

आज कार्तिक संक्रान्ति तथा तुला संक्रान्तिसमेत परेको छ। सौर पात्रोअनुसार सूर्य एक राशिबाट अर्को राशिमा प्रवेश गर्ने समयलाई संक्रान्ति भनिन्छ। आजको दिन तुला संक्रान्तिका रूपमा उल्लेख गरिएको छ।

नेपाली पात्रोमा चन्द्रमास अनुसारका तिथि र सौरमासअनुसारका संक्रान्ति फरक आधारमा निर्धारण हुन्छन्। त्यसैले एउटै दिन विभिन्न धार्मिक तथा पात्रोसम्बन्धी अवसर पर्न सक्छन्।

कात्तिक महिनाको सुरुवातसँगै दसैँको धार्मिक वातावरण, पारिवारिक भेटघाट र सांस्कृतिक गतिविधिले नेपाली समाजमा विशेष रौनक थपेको छ। महाअष्टमी व्रत र कालरात्रिसँगै संक्रान्ति परेको आजको दिनलाई धार्मिक आस्था राख्नेहरूले विशेष महत्वका साथ लिने गर्छन्।
आज देशभर सार्वजनिक बिदा

महाअष्टमीको अवसरमा आज देशभर सार्वजनिक बिदा रहेको छ। गृह मन्त्रालयले प्रकाशित गरेको २०८३ सालको सरकारी तथा सार्वजनिक बिदासम्बन्धी विवरणमा कात्तिक १ गते महाअष्टमीको बिदा समावेश गरिएको छ। <Cite refs={["turn392335search0","turn392335search5","turn392335search8"]}/>

सार्वजनिक बिदाका कारण सरकारी कार्यालय तथा सार्वजनिक निकायका नियमित कामकाज बन्द रहनेछन्। अत्यावश्यक सेवा तथा सम्बन्धित निकायले छुट्टै व्यवस्था गरेका सेवाको सञ्चालन भने सम्बन्धित कार्यालयको सूचनाअनुसार हुनेछ।

बिदाको अवसरमा सर्वसाधारणले परिवारसँग समय बिताउने, धार्मिक स्थलमा पूजा आराधना गर्ने तथा दसैँका विभिन्न गतिविधिमा सहभागी हुने अवसर पाउनेछन्।
दसैँको उल्लाससँगै बढ्दै धार्मिक गतिविधि

बडादसैँ नेपालीहरूको प्रमुख धार्मिक तथा सांस्कृतिक पर्व हो। नवरात्रदेखि सुरु हुने देवीको पूजा आराधना महाअष्टमी, महानवमी हुँदै विजया दशमीसम्म विशेष उत्साहका साथ मनाइन्छ।

दसैँले परिवारका सदस्य, आफन्त तथा इष्टमित्रबीच भेटघाट गर्ने अवसर प्रदान गर्छ। रोजगारी, अध्ययन र विभिन्न पेसाका कारण घरबाट टाढा रहेका मानिसहरू पनि दसैँ मनाउन आफ्नो गाउँघर फर्किने गर्छन्।

यस समयमा मन्दिरमा पूजा आराधना, घरघरमा धार्मिक अनुष्ठान तथा पारिवारिक जमघट हुने भएकाले देशभर चाडपर्वको वातावरण बनेको छ। दसैँले पारिवारिक सम्बन्धलाई प्रगाढ बनाउन र सामाजिक सद्भावलाई बलियो बनाउन महत्वपूर्ण भूमिका खेल्दै आएको छ।
धार्मिक आस्था र सांस्कृतिक परम्पराको निरन्तरता

महाअष्टमी व्रत, कालरात्रि तथा संक्रान्तिजस्ता अवसरले नेपाली समाजको धार्मिक र सांस्कृतिक विविधतालाई प्रतिबिम्बित गर्छन्। यस्ता पर्वहरूले परम्परागत मान्यता, संस्कार र सामाजिक सम्बन्धलाई निरन्तरता दिन सहयोग पुर्‍याउँछन्।

आजको दिन भक्तजनहरूले आफ्नो आस्था र परम्पराअनुसार देवीको पूजा आराधना गर्दै दसैँ मनाइरहेका छन्। सार्वजनिक बिदाका कारण धार्मिक गतिविधिमा सहभागी हुन तथा परिवारसँग समय बिताउन पनि सहज भएको छ।

समग्रमा, कात्तिक १ गते महाअष्टमी व्रत, कालरात्रि र तुला संक्रान्ति एकैदिन परेकाले धार्मिक तथा सांस्कृतिक दृष्टिले महत्वपूर्ण बनेको छ। महाअष्टमीको अवसरमा देशभर सार्वजनिक बिदा रहेकाले सर्वसाधारणले दसैँको उत्सव, पूजा आराधना तथा पारिवारिक भेटघाटलाई निरन्तरता दिइरहेका छन्।