काठमाडौँ । आज, चैत ४ गते बुधवार, काठमाडौं उपत्यकाभर घोडेजात्रा पर्वको अवसरमा सार्वजनिक विदा दिइएको छ। हरेक वर्ष चैत कृष्ण औँसीका दिन पर्ने यस पर्वले राजधानीवासीको जीवनशैली, आस्था र सामूहिक भावनालाई जोड्ने महत्वपूर्ण भूमिका खेल्दै आएको छ।
.gif)
विशेष रूपमा टुँडिखेलमा आयोजना हुने कार्यक्रमले यस पर्वलाई राष्ट्रिय स्तरमै विशिष्ट बनाएको छ। नेपाली सेनाको सक्रिय सहभागितामा हुने अश्वकला, युद्धकला तथा शारीरिक प्रदर्शनले केवल मनोरञ्जन मात्र होइन, सैनिक अनुशासन र तयारीको सन्देश पनि प्रवाह गरिरहेको छ। उच्च पदस्थ अधिकारीहरूको उपस्थितिले यसको औपचारिक महत्व अझ बढाएको देखिन्छ।
तर, घोडेजात्राको वास्तविक गहिराइ यसको सांस्कृतिक कथामा निहित छ। जनविश्वासअनुसार ‘गुरुमापा’ नामक राक्षससँग जोडिएको कथाले यस पर्वलाई रहस्यमय र आध्यात्मिक आयाम प्रदान गरेको छ। घोडा दौडाउने परम्परालाई दुष्ट शक्तिमाथिको विजयको प्रतीकका रूपमा लिइन्छ, जसले समाजमा सकारात्मक ऊर्जा र सुरक्षाको भावना सुदृढ गर्ने विश्वास गरिन्छ।
यसै सन्दर्भमा, आज राति गुरुमापालाई प्रतीकात्मक रूपमा भोजन अर्पण गर्ने चलनले धार्मिक आस्था र सामूहिक संस्कारलाई अझ प्रष्ट बनाउँछ। विशेष गरी बालबालिकाको सुरक्षासँग जोडिएको यो विश्वासले सामाजिक संरचनामा परिवार र समुदायबीचको सम्बन्धलाई मजबुत बनाउने काम गरिरहेको छ।
समग्रमा, घोडेजात्रा आधुनिक युगमा पनि परम्परा र वर्तमानबीच सन्तुलन कायम गर्ने एउटा महत्वपूर्ण माध्यम बनेको छ। यसले सांस्कृतिक सम्पदालाई जोगाइरहेको मात्र नभई राष्ट्रिय एकता, अनुशासन र पहिचानलाई पनि सुदृढ बनाउँदै लगिरहेको छ।
