काठमाडौं, साउन ८–अबदेखि सेयर खाता खोल्न राष्ट्रिय परिचयपत्र (National ID) अनिवार्य गरिने भएको छ। नेपाल धितोपत्र बोर्ड (SEBON) तथा सिडिएस एन्ड सि (CDSC) ले साझा निर्णय गर्दै नयाँ डिम्याट खाता तथा मेरो सेयर खाता खोल्न अनिवार्य रूपमा राष्ट्रिय परिचयपत्रको प्रयोग गर्ने व्यवस्था कार्यान्वयनमा ल्याउन लागेको हो।
.gif)
सरकारले डिजिटल प्रणालीलाई मजबुत बनाउने रणनीति अनुसार नागरिकको पहिचान एकीकृत गर्न राष्ट्रिय परिचयपत्रलाई अनिवार्य गर्न लागेको बताइएको छ। यस सँगै अब पुरानो नागरिकता प्रमाणपत्र मात्र प्रयोग गरेर खाता खोल्न नमिल्नेछ।
तर यो व्यवस्था कार्यान्वयन गर्न कति सहज हुनेछ भन्ने विषयमा विभिन्न तहबाट प्रश्न उठ्न थालेका छन्। हालसम्म देशभरका सबै नागरिकलाई राष्ट्रिय परिचयपत्र उपलब्ध भइसकेको छैन। कतिपय जिल्लामा परिचयपत्र वितरण सुस्त छ भने कतिपयले आवेदन दिएको वर्षौंसम्म पनि कार्ड प्राप्त गर्न सकेका छैनन्।
धितोपत्र व्यवसायी, शेयर लगानीकर्ताहरुले यस्तो निर्णयको कार्यान्वयनमा व्यावहारिक चुनौती देखिएको बताउँदै आएका छन्। हामी डिजिटल प्रविधिको पक्षमा छौं, तर अहिलेको अवस्थामा सबै नागरिक सँग NID छैन, त्यसैले तत्काल लागू गर्दा सर्वसाधारणलाई सेवामा कठिनाइ हुन्छ, एक शेयर लगानीकर्ताले भने।
यता सिडिएससीका एक अधिकारीका अनुसार यो निर्णयलाई चरणबद्ध रूपमा कार्यान्वयन गरिनेछ। “हामी एकैचोटि कडाइ गर्ने होइन, नागरिकलाई NID बनाउन प्रोत्साहित गर्दै केही समय छुट दिने तयारीमा छौं,” उनले जानकारी दिए।
विशेषज्ञहरुका अनुसार डिजिटल पहिचान प्रणाली लागु गर्न आवश्यक नै भए पनि त्यसका लागि पूर्वाधार तयार गर्नु, जनचेतना अभिवृद्धि गर्नु र सबै नागरिकमा परिचयपत्र सहज रूपमा उपलब्ध गराउनु आवश्यक छ।
निष्कर्षमा, सेयर बजारको पारदर्शिता र वित्तीय समावेशीकरणका लागि राष्ट्रिय परिचयपत्र अनिवार्य गर्नु सकारात्मक कदम हो। तर यसको सफल कार्यान्वयनका लागि व्यापक तयारी, जनता सँग संवाद र संक्रमणकालीन अवधि तय गर्नु अत्यावश्यक देखिन्छ।
