काठमाडौं । यस डिजिटल युगमा आफ्नै सुरक्षा र गोपनीयतालाई सुरक्षित राख्न ठूलो चुनौती बनेको छ । एउटा सानो गल्तीले पनि ह्याकरहरूलाई ठगी गर्न पर्याप्त आधार दिन सक्छ । यस्तो अवस्थामा, पासवर्डप्रति लापरवाही गर्ने र कमजोर पासवर्ड प्रयोग गर्ने व्यक्तिहरूले विशेष सतर्कता अपनाउन आवश्यक छ ।
.gif)
एक रिपोर्टमा दाबी गरिए अनुसार ब्रिच फोरममा करोडौं मानिसहरूको पासवर्ड अनलाइन लीक भएको छ । ओबामा केयर नामका फोरम प्रयोगकर्ताले रकयू २०२४ डट टिएक्स्टी नामक फाइल सेयर गरेका छन्, जसमा ९ अर्ब ९४ करोड ८५ लाख ७५ हजार ७३९ युनिक पासवर्डहरू रहेका छन् ।
यदि यो कुरा सत्य हो भने यो इतिहासकै सबैभन्दा ठूलो पासवर्ड लीक हुनेछ । यस फाइलमा पुराना र नयाँ पासवर्डहरू समावेश छन् । याद गरौँ, तीन वर्षअघि रकयू २०२१ पासवर्ड डेटाबेसले ८.४ बिलियन प्लेन टेक्स्ट पासवर्डहरू उजागर गरेको थियो ।
विशेषज्ञहरूले प्रयोगकर्ताहरूलाई यस प्रकारका पासवर्ड लीक धेरै जोखिमपूर्ण हुने भन्दै सचेत गराएका छन् । ह्याकरहरूले रकयू २०२४ को फाइदा उठाउँदै व्यक्तिगत जानकारीमा पहुँच पुर्याउन सक्ने छन् । ह्याकरहरूले सामाजिक सञ्जालदेखि अनलाइन बैंकिङसम्मको जानकारी चोर्न सक्ने सम्भावना छ । यसले विश्वभर डेटा उल्लंघन, वित्तीय ठगी र पहिचान चोरीका घटनाहरूको लहर सुरु गर्न सक्छ ।
पासवर्डलाई सुरक्षित कसरी राख्ने ?
मजबुत र युनिक पासवर्ड प्रयोग गर्नुहोस्
सुरक्षा र गोपनीयता कायम राख्न प्रयोगकर्ताहरूले बलियो र युनिक पासवर्ड प्रयोग गर्नुपर्छ । पासवर्डमा सधैँ विशेष क्यारेक्टर र नम्बर समावेश गर्नुहोस् ।
पृथक पासवर्ड प्रयोग गर्नुहोस्
धेरै प्रयोगकर्ताहरू सबै ठाउँमा एउटै पासवर्ड राख्छन्, जुन सुरक्षा दृष्टिकोणले उचित छैन् । प्रत्येक खाता लागि अलग–अलग पासवर्ड प्रयोग गर्नुपर्छ ।
मल्टि–फ्याक्टर अथेण्टिकेशन
एमएफएले पासवर्डबाहेक अन्य प्रकारका भेरिफिकेसन (जस्तै, टेक्स्ट मेसेज कोड वा बायोमेट्रिक स्क्यान) द्वारा सुरक्षालाई बलियो बनाउँछ ।
पासवर्ड म्यानेजर प्रयोग गर्नुहोस्
यी उपकरणहरूले बलियो पासवर्ड सुरक्षित रूपमा जनरेट र भण्डारण गर्न मद्दत गर्छन् । यसले धेरै पासवर्ड स्टोर गर्न सजिलो बनाउँछ, जसले गर्दा पासवर्ड याद गर्न आवश्यक पर्दैन ।
