काठमाडौं । पुँजी बजारको नियामक निकाय नेपाल धितोपत्र बोर्ड (सेवोन) लामो समयदेखि नेतृत्वबिहीन हुँदा झण्डै २७ अर्ब रुपियाँ बराबरको साधारण शेयर (आईपीओ) निष्काशन अलपत्र परेको छ । 

आईपीओ निष्काशनका लागि निवेदन दिएका उनीहरुले बोर्डको अध्यक्ष नियुक्ति नहुँदा अनुमति पाउन नसकेका हुन् । बोर्डको पछिल्लो तथ्यांकअनुसार ३४ कम्पनीका १६ करोड ९१ लाख ७८ हजार ८७ कित्ता आईपीओ स्वीकृतीको पखाईमा छन् । त्यसको कुल मूल्य भने २६ अर्ब ९८ करोड ५६ लाख २५ हजार रुपियाँ रहेको छ । अनुमति पाइसकेको रिलाइन्स स्पिनिङ मिल्स लिमिटेडको शेयर निष्काशन बोर्ड नेतृत्वविहीन हुँदा अघि बढ्न सकेको छैन् ।

यसअघिका अध्यक्ष रमेश हमालको कार्यकाल सकिएपछि २०८० पुस २० गतेदेखि अध्यक्ष पद रिक्त छ । दश महिनादेखि बोर्डको अध्यक्ष पद रिक्त रहे पनि राजनीतिक खिचातानी र स्वार्थका कारण अध्यक्ष छनोट प्रक्रियाले पूर्णता पाउन सकेको छैन् । हमालको कार्यकाल सकिए लगत्तै नयाँ अध्यक्ष नियुक्ति प्रक्रिया अघि बढेको थियो । तर त्यसलाई विवादमा पार्ने, मुद्दामामिला गर्ने, विथोल्न प्रयास गर्ने काम हुँदै आएको छ । त्यो विवाद समाधान गरेर सरकारले बोर्डलाई नयाँ नेतृत्व दिन सकेको छैन । अहिले अर्थ मन्त्रालयका सहसचिव महेश बराललाई कामचलाउ अध्यक्षको जिम्मेवारी दिइएको छ । उनी पूर्णक्षमतामा निर्णय गर्नसक्ने हैसियतमा छैनन् । 

अहिले करिब २७ अर्ब रुपियाँ बराबरको आईपीओ बोर्डमा स्वीकृतिको पखाईमा छ भने शेयर निष्काशन गर्न खोज्ने धेरै कम्पनीले समेत अध्यक्ष नहुँदा निवेदन दिन सकेका छैनन् । स्वीकृतिको पर्खाइमा रहेका फाइलहरुमा अधिकांश जलविद्युत् कम्पनीहरुको आईपीओको रहेको छ । 

आईपीओ निष्काशनका लागि अनुमति नपाउँदा जलविद्युत् आयोजनाहरुले निर्माणको समयमा लगानी परिचालन गर्न नपाई समस्यामा परेको ऊर्जा व्यवसायीहरुको गुनासो छ । पाइपलाइनमा रहेकामध्ये चार वटा कम्पनीले प्रिमियम मूल्यमै आईपीओ निष्काशन गर्दै छन् । त्यसमा मारुती सिमेन्टले प्रतिकित्ता ३७७ मा एक करोड १६ लाख कित्ता शेयर बिक्री गर्दैछ । त्यसको कुल मूल्य चार अर्ब ३७ करोड ३२ लाख रुपियाँ छ । 

यस्तै, जगदम्बा स्टिलले प्रतिकित्ता तीन सय रुपियाँमा दुई करोड ७० हजार कित्ता आईपीओ बिक्री गर्दैछ । त्यसको कुल मूल्य छ अर्ब दुई करोड १० हजार रुपियाँ रहेको छ । यसैगरि, ह्याम्स हस्पिटलले प्रतिकित्ता २८८ रुपियाँमा ११ लाख २५ हजार कित्ता शेयर बिक्री गर्दैछ । त्यसको कुल मूल्य ३२ करोड ४० लाख रुपियाँ रहेको छ । सौर्य सिमेन्टले प्रतिकित्ता २६४.५१ रुपियाँमा एक करोड ५९ लाख ८१ हजार पाँच सय कित्ता शेयर बिक्री गर्दैछ । त्यसको कुल मूल्य चार अर्ब २२ करोड ७२ लाख ६६ हजार रुपियाँ रहेको छ । 

यी बाहेक अन्य ३० कम्पनीले किताबी मूल्य अर्थात् प्रतिकिक्ता १०० रुपियाँमै शेयर बिक्री गर्ने गरि आवेदन दिएका छन् । रिलायन्सले बुक बिल्डिङ विधिबाट प्रतिकित्ता ८२० रुपियाँ मूल्यमा आईपीओ निष्काशन अघि बढाएको छ । सो निष्काशनविरुद्ध परेका सबै उजुरीहरुबाट रिलायन्सले ‘क्लिन चिट’ पाए पनि बोर्डको प्रक्रिया अघि बढाउन निर्णय गर्न सकेको छैन् । 

आईपीओ निष्काशनको पखाईमा बसेका कम्पनीहरु