काठमाडौं। क्यान महासंघ र फेजाको संयुक्त आयोजनामा आगामी २०२६ जुलाई २६ मा 'एआई इन जर्नलिजम वर्कसप' हुँदैछ। विज्ञहरूद्वारा न्युजरुममा एआई टूल्सको प्रयोग र भ्रामक सूचना नियन्त्रणबारे प्रशिक्षण दिइनेछ।कम्प्युटर एशोसिएशन नेपाल महासंघ (क्यान महासंघ) का कार्यवाहक अध्यक्ष एवं सूचना प्रविधि क्षेत्रका अगुवा चिरञ्जीवी अधिकारीको नेतृत्वमा, महिला आर्थिक पत्रकार संघ (फेजा) सँगको सहकार्यमा ‘एआई इन जर्नलिज्म वर्कसप’ (पत्रकारितामा एआई कार्यशाला) आयोजना हुने भएको छ।यो विशेष कार्यशाला २०२६ जुलाई २६ (साउन १०, २०८३) का दिन बिहान १०:०० बजेदेखि दिउँसो १२:०० बजेसम्म सञ्चालन हुनेछ। नेपालको सञ्चार क्षेत्रमा आर्टिफिसियल इन्टेलिजेन्स (एआई) को प्रयोगलाई बढावा दिन यो कार्यक्रम एउटा महत्त्वपूर्ण कदम हुने विश्वास लिइएको छ।

वान कभर प्राइभेट लिमिटेडका संस्थापक सीईओ समेत रहेका चिरञ्जीवी अधिकारीको अवधारणा र पहलमा सुरु भएको यस अभियानलाई मूर्तरूप दिन हालै एक समझदारी पत्रमा हस्ताक्षर भएको छ। सम्झौता पत्रमा क्यान महासंघका कार्यवाहक अध्यक्ष चिरञ्जीवी अधिकारी, फेजाका अध्यक्ष शर्मिला ठकुरी, कार्यक्रमको एआई पार्टनर रहेको सनवे कलेज काठमाडौँका निर्देशक सिमोली देसाई, र टेक ब्लगर्स एशोसिएशन अफ नेपाल (टिबान) का अध्यक्ष सन्तोष ढुङ्गानाले हस्ताक्षर गर्नुभएको छ।

महिला पत्रकारको सशक्तीकरण र भ्रामक सूचना नियन्त्रणमा जोड

फेजाका अध्यक्ष शर्मिला ठकुरीले यस पहलको उच्च प्रशंसा गर्दै, डिजिटल युगमा प्राविधिक रूपमा सक्षम हुनका लागि यो 'एआई इन जर्नलिज्म' कार्यशाला विशेष गरी महिला पत्रकारहरूका लागि अत्यन्तै फलदायी हुने बताउनुभयो।सहकार्यको उद्देश्यमाथि प्रकाश पार्दै क्यान महासंघका कार्यवाहक अध्यक्ष चिरञ्जीवी अधिकारीले आधुनिक न्युजरुमहरूमा प्रविधिको भूमिका अपरिहार्य रहेको उल्लेख गर्नुभयो। फेजासँगको यस रणनीतिक साझेदारीले पत्रकारिता क्षेत्रमा देखा पर्ने वित्तीय वा डेटा सम्बन्धी ठगी पहिचान गर्न र समाजमा फैलाइने मिथ्या सूचना (Misinformation), भ्रामक सूचना (Disinformation) तथा फेक न्युज (Fake News) लाई न्यूनीकरण गर्न एआई औजारहरूको सही प्रयोग सिकाउने उहाँले बताउनुभयो।

क्षेत्रगत विज्ञहरूद्वारा प्राविधिक प्रशिक्षण

दुई घण्टा चल्ने यस सघन कार्यशालामा नेपालको सूचना प्रविधि र सञ्चार क्षेत्रका प्रतिष्ठित विज्ञहरूले प्रशिक्षण दिनेछन्:

रितेश घिमिरे (मुख्य प्रशिक्षक): टिबान (TBAN) का संस्थापक एवं मेन्टर घिमिरे कान्तिपुर मिडिया ग्रुपको प्राविधिक शाखा 'कान्तिपुर नियो' का प्रमुख प्राविधिक अधिकृत (CTO) हुनुहुन्छ। सञ्चार प्रविधि (Media Technology) मा एक दशकभन्दा लामो अनुभव बोक्नुभएका उहाँ स्केलेबल डिजिटल न्युज प्लेटफर्म, एआई-सञ्चालित न्युजरुम सोलुसन र उच्च प्रदर्शन गर्ने कन्टेन्ट डेलिभरी इन्फ्रास्ट्रक्चर निर्माणमा विशेषज्ञ हुनुहुन्छ।

प्रविज्ञा आचार्य (सह-प्रशिक्षक): सनवे कलेज काठमाडौँकी एआई रिसर्च को-अर्डिनेटर आचार्यले कार्यशालामा एआई अनुसन्धान र यसको व्यावहारिक प्रयोगका पक्षहरू प्रस्तुत गर्नुहुनेछ।

कार्यशालाका मुख्य विषयवस्तुहरू (Curriculum)

यो कार्यशाला पत्रकार, डिजिटल मार्केटर, कन्टेन्ट क्रिएटर र मिडिया सञ्चालकहरूलाई लक्षित गरी तयार पारिएको छ। यसमा निम्न विषयहरू समेटिनेछन्:

सञ्चार माध्यममा एआईको आधारभूत पक्ष (Foundations of AI in Media): आधुनिक सञ्चारमा आर्टिफिसियल इन्टेलिजेन्सको आधारभूत क्षमता बुझ्ने।

एआई-सहायता प्राप्त समाचार संकलन र उत्पादन (AI-Assisted News Gathering): समाचारका स्रोतहरू खोज्न र तिनलाई व्यवस्थित गर्न एआईको प्रयोग।

डेटा जर्नलिज्म र स्वचालित सामग्री निर्माण (Automated Content Creation): जटिल तथ्याङ्कहरूको विश्लेषण र द्रुत अपडेटहरू तयार पार्न एल्गोरिदमको प्रयोग।

सम्पादकीय र न्युजरुम औजारहरू (Editorial Tools): न्युजरुमको कार्यक्षमता बढाउन र तार्किक प्रस्तुति दिन एआई टूल्सको प्रयोग।

दर्शक जुड़ाव र वैयक्तिकीकरण (Audience Engagement): एआई-सञ्चालित रिकमन्डेसन सिस्टममार्फत पाठक वा दर्शकलाई बाँधिराख्ने उपाय।

प्रोटोटाइपिङ र टुल विकास (Product Development): आफ्नै न्युजरुमका लागि आवश्यक एआई टूल्सको परीक्षण र विकास गर्ने तरिका।

व्यावहारिक सीप विकास (Practical Skill-Building): विशेष गरी एआई प्रविधि प्रयोग गरेर द्रुत र गुणस्तरीय भिडियो एडिटिङ (AI in Video editing) सम्बन्धी व्यावहारिक अभ्यास।

नेपाली सञ्चार जगत्‌लाई प्रविधिमैत्री बनाउँदै पत्रकारिताको विश्वसनीयता र व्यावसायिकता कायम राख्न यो कार्यशाला कोशेढुङ्गा साबित हुने अपेक्षा गरिएको छ।