एजेन्सी । इरानमा जारी युद्धसँग सम्बन्धित ऊर्जा महँगी अपेक्षा गरिएको भन्दा लामो समयसम्म टिकेको छ । यसले एसियाली अर्थतन्त्रहरूका लागि स्ट्यागफ्लेसनरी धक्का (आर्थिक मन्दी र महँगीको दोहोरो मार) सिर्जना गरेको सिकागो फेडरल रिजर्भका अध्यक्ष अस्टान गुल्सबीले बिहीबार बताएका छन् ।बैंक अफ जापान–आर्ईएमईएस सम्मेलनमा सीएनबीसीकी काओरी एन्जोजीसँग कुरा गर्दै गुल्सबीले फ्युचर्स बजारको प्रारम्भिक अनुमानले ऊर्जाको मूल्य हालको स्तरभन्दा धेरै कम हुने अपेक्षा गरेको थियो ।अमेरिका–इरान शान्ति वार्तामा प्रगतिको संकेत देखिएपछि हालैका दिनहरूमा तेलको मूल्यमा केही कमी आए पनि यो अझै पनि युद्ध सुरु हुनुभन्दा अघिको स्तरभन्दा निकै माथि छ ।

अन्तर्राष्ट्रिय बेन्चमार्क मानिने ब्रेन्ट क्रुड फ्युचर्स ३ प्रतिशत भन्दा बढीले बढेर प्रति ब्यारेल ९७.१३ डलर पुगेको छ भने वेस्ट टेक्सस इन्टरमिडिएट फ्युचर्स ३.२४ प्रतिशतले बढेर प्रति ब्यारेल ९१.५५ डलर पुगेको छ ।तुलनात्मक रूपमा अमेरिका र इजरायलले इरानमा आक्रमण सुरु गर्नुभन्दा अघिल्लो दिन ब्रेन्टको मूल्य ७२ डलर र डब्लुटीआईको मूल्य ६७.०२ डलर थियो ।गुल्सबीले एसियाली अर्थतन्त्रहरूलाई चेतावनी दिँदै तिनीहरू ऊर्जा आयातक भएकाले यो पुरानो शैलीको स्ट्यागफ्लेसनरी धक्का जस्तै भएको बताए ।सिकागो फेडका अध्यक्षले सन् २०२५ मा फेडरल रिजर्भको अन्तिम ब्याजदर कटौतीको विपक्षमा मतदान गरेका थिए । उनले मुद्रास्फीति निरन्तर रहने छैन भन्ने प्रमाण चाहेकाले आफूले असहमति जनाएको बताए ।

‘मैले उक्त बैठकमा असहमति जनाएकोमा मलाई कुनै पछुतो छैन किनकि मुद्रास्फीति सुरुमा प्रचार गरिए जस्तो अस्थायी प्रमाणित हुन सकेन,’ उनले थपे ।मुद्रास्फीति फेडको २ प्रतिशतको लक्ष्यतर्फ फर्कन थाल्यो भने ब्याजदरहरू अन्ततः आजको स्तरभन्दा निकै तल रहने गुल्सबीले बताए ।कृत्रिम बुद्धिमत्ता (एआई) ले उत्पादकत्व बढाउन सक्ने सम्भावनाबारे सोधिएको प्रश्नमा गुल्सबीले चिन्ता व्यक्त गर्दै वित्तीय बजार एआई प्रयोगबाट हुने वास्तविक आर्थिक लाभभन्दा धेरै अगाडि बढ्न सक्ने बताए ।‘भविष्यमा हुने उत्पादकत्वको वृद्धिले हामीलाई धनी बनाउनेछ भन्ने थाहा पाउँदा त्यसले आजै सेयर बजारको मूल्य बढाइदिन्छ जसले तपाईंलाई आजै आफ्नो सम्पत्ति बढेको महसुस गराउँछ भन्ने मेरो चिन्ता हो,’ गुल्सबीले भने ।

‘यसले मानिसहरूलाई सेयर बजारको यो सम्पत्तिबाट खर्च गर्न प्रोत्साहित गर्न सक्छ र एआईले वास्तवमै उत्पादकत्व बढाउनु अघि नै निकट भविष्यमा अर्थतन्त्र ओभरहिट (आवश्यकताभन्दा बढी सक्रिय) हुन सक्छ ।’नीति निर्माताहरूले एआईसँग सम्बन्धित सेयर बजारको नाफाले व्यापक मुद्रास्फीति दबाब सिर्जना गरिरहेको छ कि छैन भन्ने संकेतहरूमा ध्यान दिनुपर्ने गुल्सबीले बताए ।‘म चाहन्छु, मानिसहरूले केही कुरामा ध्यान दिऊन् । के सेयर बजारको सम्पत्ति वृद्धिका कारण उपभोक्ता खर्चमा ठूलो वृद्धि भइरहेको छ ? के डेटा सेन्टरको लगानीले बिजुली र निर्माण मजदुरहरूको लागत बढाउँदै अमेरिकामा मुद्रास्फीतिमा अल्पकालीन प्रभाव पारिरहेको छ ?’यही प्रक्रियाले अन्ततः एसियाली अर्थतन्त्रहरूलाई पनि असर गर्न सक्ने किनकि नयाँ प्रविधिहरू विरलै एउटै देशमा सीमित रहन्छन्, उनले थपे ।‘एआईबाट उत्पादकत्व वृद्धि हुने हो भने त्यो छिट्टै एसियाली देशहरूमा पनि आउनेछ,’ उनले भने ।