शिव न्यौपाने, अर्थसमाचार संवाददाता । अष्ट्रेलियामा बसोबास गर्दै आएका नेपाली लेखक शिव न्यौपानेले आफ्नो महत्वपूर्ण कृति फालाङ अंग्रेजी शब्दकोश प्रकाशन भएको ११ वर्ष पूरा भएको अवसरमा विशेष कार्यक्रममार्फत वार्षिकोत्सव मनाएका छन्। उक्त शब्दकोश सन् २०१५ मा उनी अष्ट्रेलियामा अन्तर्राष्ट्रिय विद्यार्थीका रूपमा अध्ययनरत रहँदा प्रकाशित भएको थियो।

विशेष कुरा के छ भने, न्यौपाने शब्दकोश लेख्ने पहिलो अन्तर्राष्ट्रिय विद्यार्थी बनेका थिए। यस उपलब्धिको कदर गर्दै अष्ट्रेलियाली राजनीतिज्ञ रिचर्ड मार्ल्सले जिलोङ नेपाली संघले आयोजना गरेको कार्यक्रममा उनलाई प्रशंसा पत्र प्रदान गरेर सम्मान गरेका थिए।

न्यौपानेले शब्दकोश तयार पार्ने क्रममा सामना गर्नुपरेका संघर्षहरू पनि कार्यक्रममा साझा गरे। अध्ययनको दबाब, आर्थिक कठिनाइ तथा विदेशी जीवनका चुनौतीहरूबीच उनले आफ्नो शैक्षिक जिम्मेवारी र लेखन यात्रालाई सन्तुलनमा राख्दै शब्दकोश तयार पारेका थिए। उनले भने, “सफलताका कथाभित्र लुकेका त्याग र संघर्षलाई पनि समाजले बुझ्न जरुरी छ।”

उनका अनुसार शब्दकोश लेख्ने विचार अष्ट्रेलिया पुगेपछि अचानक आएको होइन। नेपालमै स्कूले विद्यार्थी हुँदा भाषाशास्त्र र शब्दको व्युत्पत्तिमा रहेको गहिरो रुचिले यस यात्राको आधार तयार गरेको थियो।

उनको यात्राको एक मार्मिक प्रसंग उनले यसरी सम्झिए—मध्यरातमा अष्ट्रेलियाको एक पार्कमा बसेर अक्सफोर्ड अंग्रेजी शब्दकोश अध्ययन गर्ने। अग्ला भवनहरूबाट परावर्तित हुने मधुरो प्रकाशमा उनी शब्दकोश पढ्थे। आकाशबाट पानी झरिरहेको हुन्थ्यो र उनी आधा भिजेका अवस्थामा पनि अध्ययनमा तल्लीन हुन्थे। मौसमको प्रतिकूलताले उनको दृढ संकल्पलाई कहिल्यै कमजोर बनाउन सकेन।

न्यौपानेका अनुसार अन्तर्राष्ट्रिय विद्यार्थी जीवन अत्यन्त चुनौतीपूर्ण हुन्छ। “९९ प्रतिशत अन्तर्राष्ट्रिय विद्यार्थीहरूका लागि यस्ता कठिनाइहरू सहनु सजिलो हुँदैन,” उनले भने। तर उनले मानसिक दृढता र लक्ष्यप्रतिको अटल प्रतिबद्धताले सबै चुनौतीहरू पार गर्न मद्दत गरेको बताए।

उनको अर्को ठूलो सपना अन्तर्राष्ट्रिय स्तरको प्रतिष्ठित पत्रिका न्यूयोर्क टाइम्समा आफ्नो लेख प्रकाशित गर्नु हो। हालसम्म उनले विभिन्न अन्तर्राष्ट्रिय पत्रिकाहरूमा लेख प्रकाशित गरिसके पनि न्यूयोर्क टाइम्समा लेख प्रकाशित गर्ने सपना भने अझै बाँकी रहेको उनले बताए।

“ठूलो सपना देख्नु गलत होइन,” न्यौपाने भन्छन्, “जीवन रहुञ्जेल मेरो जोश न्यूयोर्क टाइम्ससम्म पुग्नेछ।” उनका अनुसार जीवनमा ठूलो सोच्नुपर्छ तर साना सफलतामा पनि खुसी हुन सिक्नुपर्छ। साना उपलब्धिहरूको कदर गर्न सक्दा मानिस निराश हुँदैन र त्यही खुसीले भविष्यका सपनाहरूलाई फुल्ने पानी जस्तै काम गर्छ।

उनले थपे, धेरै मानिसहरू आफ्नो संघर्षभन्दा सफलता देखाउन मात्र चाहन्छन्—कार र घर देखाउन रुचाउँछन्। तर यदि सफल व्यक्तिहरूले आफ्ना वास्तविक संघर्ष र त्यागहरू खुलेर बाँड्न सके, त्यसले विशेषगरी अष्ट्रेलियामा हुर्किँदै गरेको दोस्रो पुस्तालाई आफ्ना आमाबाबुले भविष्य निर्माणका लागि गरेका त्यागहरू बुझ्न र प्रेरित हुन मद्दत पुग्ने विश्वास उनले व्यक्त गरे।