मधेश प्रदेशको एक मात्र महानगरपालिका वीरगञ्जमा हैजा संक्रमण फैलिएपछि नियन्त्रण र रोकथामका लागि संघ, प्रदेश र स्थानीय सरकारहरूले दतारुकता देखाएका छन् । जिल्ला स्वास्थ्य सङ्कट व्यवस्थापन समिति पर्साको बैठकमा हैजा सङ्क्रमण नियन्त्रण र रोकथामका लागि संयुक्त रूपमा काम गर्न स्थानीय, प्रदेश र सङ्घीय सरकारका प्रतिनिधिहरूले प्रतिबद्धता व्यक्त गरेका छन् । मधेस प्रदेशका स्वास्थ्य तथा जनसङ्ख्यामन्त्री सत्रुघनप्रसाद सिंहले महामारीप्रति प्रदेश सरकार गम्भीर रहेको बताए । उनले सङ्घीय स्वास्थ्यमन्त्री प्रदीप पौडेलसँग निरन्तर समन्वय भइरहेको र प्रभावित क्षेत्रमा स्रोतसाधन र जनशक्तिको कमी हुन नदिने प्रतिबद्धता व्यक्त गरे ।
.gif)
‘बिरामीको उपचारमा कुनै कमी हुन दिँदैनौँ । औषधि, उपकरण र जनशक्ति जे चाहिन्छ, मधेस सरकार उपलब्ध गराउन तयार छ’, मन्त्री सिंहले भने ।उनले नारायणी अस्पतालमा आवश्यक औषधि र स्वास्थ्य सामग्री उपलब्ध गराइसकिएको र चिकित्सकसहित झन्डै एक दर्जन स्वास्थ्यकर्मीको टोली वीरगञ्जम परिचालन गरिएको जानकारी पनि दिए । प्रदेश सरकारले नारायणी अस्पतालमा १० जना मेडिकल अफिसर, १० जना प्यारामेडिकल कर्मचारी र केही स्टाफ नर्स पठाएको छ । मन्त्रालयका सचिव डा. ओमप्रसाद अर्यालले आवश्यकताअनुसार, थप औषधि र जनशक्ति उपलब्ध गराउने प्रतिबद्धता जनाए ।
वीरगञ्ज महानगरपालिकाका प्रमुख प्रशासकीय अधिकृत अरविन्दलाल कर्णले सङ्क्रमण पुष्टि भएलगत्तै सम्पूर्ण सम्बन्धित निकाय परिचालन गरी महानगरपालिकाको टिम उपचार र रोकथाममा जुटेको बताए ।प्रभावित क्षेत्रका नालाहरूमा रहेका खानेपानीका पाइप व्यवस्थापनको काम आइतबारबाट नै सुरु भइसकेको उनले जानकारी दिए । सबैभन्दा बढी प्रभावित वडा नम्बर १२ बाट पाइप व्यवस्थापन सुरु गरिएको छ । हैजासम्बन्धी जनचेतना फैलाउन स्वास्थ्यकर्मी र वीरगञ्ज नर्सिङ क्याम्पसका विद्यार्थी समिलित विभिन्न २६ वटा टोली परिचालन गरिएको छ । कर्णका अनुसार, टोलीले घर–घरमा पुगेर सङ्क्रमणको अवस्था बुझ्ने, सम्भावित बिरामी पहिचान गर्ने, परामर्श दिने र सरसफाइसम्बन्धी सचेतना फैलाउने कामलाई तीव्रता दिएको छ ।
हैजाको जोखिमलाई मध्यनजर गर्दै महानगरले दुई दिनका लागि विद्यालयहरूसमेत बन्द गरेको छ । हैजा नियन्त्रणका लागि मधेस प्रदेश सरकारले अस्पतालहरूलाई १७ प्रकारका औषधि र आवश्यक सामग्री उपलब्ध गराएको छ । स्वास्थ्य कार्यालय पर्साका जनस्वास्थ्य अधिकृत जयमोद ठाकुरले सङ्क्रमण समुदाय स्तरमा फैलिएको भए पनि सबैको संयुक्त प्रयासमा एक–दुई दिनभित्र नियन्त्रणमा आउने विश्वास व्यक्त गरे । उनले सही सूचना, समयमै उपचार र स्रोत व्यवस्थापनमा तिनै तहका सरकारको समन्वय आवश्यक रहेको बताए ।
जिल्ला स्वास्थ्य सङ्कट व्यवस्थापन समितिका सात निर्णय
जिल्ला स्वास्थ्य सङ्कट व्यवस्थापन समितिको बैठकले महामारी नियन्त्रणका लागि सात वटा निर्णय गरेको पर्साका सहायक प्रमुख जिल्ला अधिकारी सुमन कार्कीले बताए । माइकिङ, घरदैलो र सचेतना अभियान सञ्चालन गर्ने, अस्पतालहरूमा बिरामीको उपचारलाई प्राथमिकता दिने, सङ्क्रमण बढेमा ‘डेडिकेटेड बेड’ छुट्याउने, स्वास्थ्यकर्मीको अत्यावश्यकबाहेकको बिदा स्वीकृत नगर्ने र औषधि, किट तथा पानी शुद्धीकरण सामग्रीको पर्याप्त व्यवस्था गर्न स्वास्थ्य कार्यालयले प्रदेश र सङ्घीय सरकारसँग समन्वय गर्ने समावेश छन् ।यसैगरी, सुरक्षा निकाय, स्थानीय तह, राजनीतिक दल, पेसागत सङ्घसंस्था, नेपाल रेडक्रस सोसाइटी, गैरसरकारी संस्था, मिडिया र दातृ संस्थाहरूसँग समन्वय गरी सचेतना अभियानलाई तीव्र बनाउने निर्णय भएको छ ।
महामारीको समयमा स्वास्थ्य जनशक्ति अभाव हुन नदिन स्वास्थ्यकर्मीको बिदा नियन्त्रण गरिएको छ भने आवश्यक परेमा स्थानीय तहका स्वास्थ्यकर्मीलाई केन्द्रीकृत रूपमा खटाउने व्यवस्था गरिएको छ ।दूषित नाला र ढलको पानीबाट हैजा सङ्क्रमण फैलिएको बताइएको छ । सङ्क्रमणको स्रोत पत्ता लगाउन वीरगञ्ज महानगरपालिका र स्वास्थ्य कार्यालय पर्साले प्रभावित क्षेत्रका ११ स्थानबाट खानेपानीको नमुना सङ्कलन गरी काठमाडौंस्थित टेकुको स्वास्थ्य विज्ञान प्रयोगशालामा पठाएको छ । सङ्घीय सरकारको खानेपानी मन्त्रालयअन्तर्गतको खानेपानी तथा ढल व्यवस्थापन विभागका महानिर्देशक इन्जिनियर रामकुमार श्रेष्ठका अनुसार, वीरगञ्ज पुगेको प्राविधिक टोलीले खानेपानीको नमुना सङ्कलन र पानी शुद्धीकरणका लागि ‘पीयूष’ लगायतका सामग्री उपलब्ध गराएको छ ।
स्वास्थ्य तथा जनसङ्ख्या मन्त्रालयले सरुवा रोग तथा महामारी नियन्त्रण महाशाखाबाट दुई विशेषज्ञ चिकित्सकको टोली पठाएको छ । टोलीले नारायणी अस्पताल र प्रभावित क्षेत्रहरूमा स्थलगत निरीक्षण गरिरहेको छ ।यसैबीच, मधेश प्रदेशका कार्यवाहक मुख्यमन्त्री एवं भौतिक तथा पूर्वाधार विकास मन्त्री सरोजकुमार यादवले सबैलाई सर्तक रहन अपिल गरेका छन् । (क्लोरा शून्य वन) नामको हैजाको संक्रमण फैलिएको पुष्टि भएको भन्दै कार्यवाहक मुख्यमन्त्री यादवले यस्तो आग्रह गरेका हुन् । हैजा संक्रमको संमेदनशिलतलाई ध्यानमा राख्दै स्वास्थ्यमन्त्रीसहितको टोली वीरगञ्जमा परिचालन भएको उनले बताएका छन् । प्रदेश सरकारको प्रादेशिक प्रयोगशालाले दूषित पानीका कारण हैजाको संक्रमण भएको प्रतिवेदन मधेश सरकारलाई बुझाएको उनले जानकारी दिए ।
