काठमाडौँ । नेपालमा आएको हिम-चट्टानको पहिरोपछि सीमावर्ती चीनको स्वशासित क्षेत्र तिब्बतस्थित केरुङ (जिरोङ) नाकामा भीषण लेदोसहितको पहिरो जाँदा ठुलो क्षति पुगेको छ। गत भदौ १० मा गएको उक्त पहिरोका कारण केरुङ नाकामा चीनतर्फ १६ जनाको मृत्यु हुनुका साथै ५४६ जना बेपत्ता भएका छन्। चौबीसै घण्टा खटिएका उद्धारकर्ताहरूले बुधबार बिहान जि२१६ राष्ट्रिय राजमार्ग सञ्चालनमा ल्याएपछि मुख्य विपद् क्षेत्रसम्म ठुला सवारी र भारी उपकरणहरू पुग्न सफल भएका छन्। सडक खुलेसँगै बेपत्ता भएकाहरूको थप विस्तृत र गहन खोजीका लागि ठूला उपकरणसहित उद्धार टोलीहरू खटिएका छन्। 

अप्ठ्यारो भूगोल, प्रतिकूल मौसम र पहिरोको भीषण रूपका कारण उद्धार कार्य निकै चुनौतीपूर्ण बनेको छ। भिरालो जमिन, लेदोको तीव्र गति र साँघुरो उपत्यकाका कारण क्षति निकै बढी भएको विशेषज्ञहरूले बताएका छन्। कतिपय स्थानमा घुँडा र कम्मरसम्म आउने लेदो जमेका कारण उद्धार टोलीलाई हिँड्डुल गर्न र सामान्य उपकरण प्रयोग गर्न कठिनाइ भइरहेको छ।यस्ता चुनौतीका बाबजुद उद्धार टोलीहरू समयसँग प्रतिस्पर्धा गर्दै बेपत्ताको खोजीमा जुटेका छन्। पैदल टोलीहरूले जमिनमा ढकढक्याउने, चिच्याउने र आवाज सुन्ने प्रयास गर्दै खोजी गरिरहेका छन् भने तालिमप्राप्त कुकुर र आधुनिक जीवन-पहचान उपकरणहरूको समेत प्रयोग गरिएको छ। 

तिब्बत सीमा नियन्त्रण टोलीका प्रहरी अधिकारी ये यीले खोजी कार्यलाई अझ तीव्र पारिने बताए। ‘हामी खोजीलाई तीव्र बनाउँछौँ। हामी हार मान्दैनौँ, कसैलाई पनि छाड्दैनौँ र बेपत्ता भएकाहरूलाई खोज्न आफ्नो सम्पूर्ण क्षमता प्रयोग गर्नेछौँ,’ उनले भने।विपद् प्रभावित क्षेत्रमा सञ्चार सेवा पूर्ण रूपमा पुनर्मूल्याङ्कन गरी सुचारु गरिएको छ। सञ्चार सेवा प्रदायकहरूले आपत्कालीन बेस स्टेसनहरू स्थापना गर्नुका साथै ‘विङ लोङ’ जस्ता ठुला मानवरहित हवाई सवारी (ड्रोन) मार्फत सञ्चार सम्पर्कलाई निर्बाध बनाएका छन्। यसले उद्धार, निर्देशन र राहत सामग्री समन्वयमा मद्दत पुर्‍याएको छ। जिफु गाउँका तीनवटा अस्थायी शिविरमा १५० भन्दा बढी सर्वसाधारणलाई राखिएको छ, जहाँ चिनियाँ जनमुक्ति सेनाको टोलीले औषधि, उपचार र मनोवैज्ञानिक परामर्श दिइरहेको छ।

नेपालमा गएको सोही पहिरो र बाढीका कारण स्थिति झनै भयावह बनेको छ। नेपाली अधिकारीहरूका अनुसार विपद्मा परी ज्यान गुमाउनेको सङ्ख्या ११ सय नाघेको छ भने ४ हजारभन्दा बढी अझै बेपत्ता छन्। चीनले नेपाललाई आपत्कालीन सहयोगको दोस्रो किस्ता पठाएको छ। हवाई मार्गबाट काठमाडौँ ल्याइएको राहत सामग्रीमा ड्रोन, डिएनए परीक्षणका उपकरण र रिएजेन्ट, पानी शोधन गर्ने मेसिन र बत्तीहरू समावेश छन्।सामग्रीसँगै आएका चीनका पाँच जना डीएनए पहिचान विशेषज्ञहरू काठमाडौँ ओर्लनेबित्तिकै नेपाललाई सघाउन प्रत्यक्ष प्रभावित क्षेत्रतर्फ प्रस्थान गरेका छन्। चिनियाँ परराष्ट्र मन्त्रालयका प्रवक्ता गुओ जियाकुनले नेपालसँग विपद् व्यवस्थापन र सूचना आदानप्रदानमा निरन्तर सम्पर्क भइरहेको बताएका छन्। चीन नेपालको साथमा दृढतापूर्वक उभिने र छिमेकी मित्रराष्ट्रका रूपमा सहकार्य जारी राख्ने उनको भनाइ छ। चिनियाँ र विदेशी नागरिकहरूको खोजी तथा उद्धारका लागि चीनले हरसम्भव प्रयास गरिरहेको उनले स्पष्ट पारेका छन्।