काठमाडौं, असार २८ । नेपाल प्रहरीका प्रहरी महानिरीक्षक (आईजीपी) दानबहादुर कार्कीले आतंकवाद, अन्तर्राष्ट्रिय संगठित अपराध, साइबर अपराध, गलत सूचना (मिसइन्फर्मेसन) तथा मिथ्या सूचना (डिसइन्फर्मेसन), अवैध वित्तीय प्रवाह र जलवायु परिवर्तनसँग सम्बन्धित सुरक्षा जोखिमजस्ता चुनौतीहरू दिनप्रतिदिन जटिल बन्दै गइरहेको उल्लेख गर्दै यस्ता खतराको प्रभावकारी सामना गर्न बहुपक्षीय सहकार्य र समन्वित अन्तर्राष्ट्रिय कारबाही अपरिहार्य भएको बताएका छन्।
.gif)
संयुक्त राष्ट्रसंघको मुख्यालय न्यूयोर्कमा जुलाई ७ र ८ मा आयोजित पाँचौं संयुक्त राष्ट्रसंघ प्रहरी प्रमुख शिखर सम्मेलन (UNCOPS 2026) लाई सम्बोधन गर्दै आईजीपी कार्कीले वर्तमान विश्व परिवेशमा सुरक्षा चुनौतीहरू कुनै एक देशको सीमाभित्र सीमित नरहेको र तिनले विश्वव्यापी स्वरूप ग्रहण गरिसकेको बताए। त्यसैले अन्तर्राष्ट्रिय शान्ति, सुरक्षा र कानुनी शासन कायम राख्न विश्व समुदायबीच अझ बलियो साझेदारी आवश्यक रहेको उनको भनाइ थियो।
विश्वका विभिन्न देशका गृहमन्त्री, प्रहरी प्रमुख, सुरक्षा विज्ञ तथा संयुक्त राष्ट्रसंघीय प्रहरी संरचनाका उच्च अधिकारीहरूको सहभागिता रहेको सम्मेलनमा कार्कीले संयुक्त राष्ट्रसंघको शान्ति स्थापना अभियानले विश्वका द्वन्द्वग्रस्त तथा अस्थिर क्षेत्रमा शान्ति, स्थायित्व र कानुनी शासन स्थापना गर्न महत्वपूर्ण योगदान पुर्याइरहेको बताए। उनले बदलिँदो सुरक्षा परिवेशमा संयुक्त राष्ट्रसंघको भूमिका झनै महत्वपूर्ण बन्दै गएको धारणा व्यक्त गरे।
संयुक्त राष्ट्रसंघीय शान्ति मिसनमा नेपालको गौरवपूर्ण योगदान
आईजीपी कार्कीले संयुक्त राष्ट्रसंघको शान्ति स्थापना अभियानमा नेपालको लामो र गौरवपूर्ण इतिहास रहेको स्मरण गराउँदै नेपालले हालसम्म विश्वका विभिन्न शान्ति मिसनहरूमा १७ हजार ८५२ जना प्रहरी कर्मचारी खटाइसकेको जानकारी दिए। उनले नेपाललाई संयुक्त राष्ट्रसंघीय शान्ति कार्यमा एक दृढ, जिम्मेवार र विश्वसनीय साझेदारको रूपमा चिनिएको उल्लेख गरे।
“नेपाल संयुक्त राष्ट्रसंघको शान्ति अभियानमा गर्वका साथ योगदान गर्दै आएको राष्ट्र हो। अन्तर्राष्ट्रिय शान्ति र सुरक्षाप्रति नेपालको प्रतिबद्धता निरन्तर र अटल छ,” उनले भने।
उनका अनुसार नेपाली प्रहरी अधिकारीहरूले विभिन्न द्वन्द्वग्रस्त मुलुकमा शान्ति स्थापना, कानुनी शासन सुदृढीकरण, स्थानीय सुरक्षा निकायको क्षमता अभिवृद्धि तथा नागरिक सुरक्षाको क्षेत्रमा महत्वपूर्ण भूमिका निर्वाह गर्दै आएका छन्।
महिला र बालबालिकाको सुरक्षामा विशेष जोड
आईजीपी कार्कीले संयुक्त राष्ट्रसंघीय शान्ति कार्यको केन्द्रमा नागरिकहरूको सुरक्षा हुनुपर्ने धारणा राख्दै विशेषगरी महिला, बालबालिका तथा द्वन्द्वबाट प्रभावित समुदायको सुरक्षालाई प्राथमिकतामा राख्नुपर्ने बताए। उनले शान्ति स्थापना अभियान केवल सुरक्षा व्यवस्थापनमा सीमित नभई मानव अधिकार संरक्षण, सामाजिक न्याय र समुदायको विश्वास निर्माणसँग पनि जोडिएको उल्लेख गरे।
उनले नेपाल प्रहरीले व्यावसायिकता, पारदर्शिता, जवाफदेहिता र नैतिक आचरणलाई आफ्नो कार्यसम्पादनको आधार बनाएको भन्दै शान्ति मिसनहरूमा पनि त्यही मूल्य र मान्यतालाई आत्मसात् गर्दै आएको बताए।
साइबर अपराधदेखि जलवायु सुरक्षासम्म नयाँ चुनौती
सम्बोधनका क्रममा कार्कीले वर्तमान समयमा साइबर अपराध, डिजिटल ठगी, अन्तर्राष्ट्रिय मानव बेचबिखन, लागूऔषध तस्करी, आतंकवादी गतिविधि, अवैध आर्थिक कारोबार र जलवायु परिवर्तनबाट उत्पन्न हुने सुरक्षा चुनौतीहरू विश्व समुदायका लागि गम्भीर चिन्ताको विषय बनेको बताए।
उनले यस्ता खतराहरूको सामना गर्न सूचना आदानप्रदान, प्राविधिक क्षमता विकास, अनुसन्धान सहकार्य तथा संयुक्त सुरक्षा रणनीति निर्माण आवश्यक रहेको उल्लेख गरे। सुरक्षा चुनौतीहरूको स्वरूप परिवर्तन हुँदै गएकाले प्रहरी संगठनहरूले पनि आफूलाई प्रविधिमैत्री, दक्ष र अनुकूलनीय बनाउँदै लैजानुपर्ने उनको धारणा थियो।
संयुक्त राष्ट्र प्रहरी थप सक्षम र जनमुखी बन्नुपर्ने
आईजीपी कार्कीले संयुक्त राष्ट्रसंघीय प्रहरी संरचनालाई अझ प्रभावकारी बनाउन विशेष प्रहरी क्षमता, गठित प्रहरी इकाइ (Formed Police Units) तथा व्यक्तिगत प्रहरी अधिकृतहरूको परिचालनलाई विस्तार गर्नुपर्ने आवश्यकता औंल्याए।
उनले क्षमता निर्माण, ज्ञान आदानप्रदान, सीप विकास तथा आधुनिक प्रविधिको प्रयोगमार्फत संयुक्त राष्ट्र प्रहरीलाई अझ सक्षम बनाइनुपर्ने बताए। उनका अनुसार भविष्यको शान्ति स्थापना अभियान केवल द्वन्द्वपछि हस्तक्षेप गर्ने संयन्त्रमा सीमित नभई द्वन्द्व रोकथाम, कानुनी शासनको सुदृढीकरण, नागरिक संरक्षण र संस्थागत विकासमा केन्द्रित हुनुपर्छ।
“संयुक्त राष्ट्र प्रहरी अनुकूलनीय, व्यावसायिक, जनकेन्द्रित र प्राविधिक रूपमा सक्षम हुनुपर्छ। विकसित हुँदै गइरहेका सुरक्षा चुनौतीहरूको सामना गर्न विश्व प्रहरी संगठनहरूबीचको सहकार्य अझ सुदृढ हुन आवश्यक छ,” उनले बताए।
बहुपक्षीय सहकार्यको लागि विश्व समुदायलाई आह्वान
आईजीपी कार्कीले अन्त्यमा विश्व समुदायलाई नवप्रवर्तन, साझेदारी र सामूहिक प्रयासमार्फत विकसित हुँदै गइरहेका सुरक्षा चुनौतीहरूको सामना गर्न एकजुट हुन आग्रह गरे। उनले शान्ति, सुरक्षा, कानुनी शासन तथा मानव अधिकार संरक्षणका साझा उद्देश्य हासिल गर्न अन्तर्राष्ट्रिय सहकार्य नै सबैभन्दा प्रभावकारी माध्यम भएको बताए।
“व्यावसायिकता, विश्वास र साझेदारीको भावनासहित हामी सबैले शान्ति, सुरक्षा र कानुनी शासनलाई सुदृढ बनाउन मिलेर काम गर्नुपर्छ,” उनले भने, “नेपाल अन्तर्राष्ट्रिय समुदायसँग सहकार्य गर्दै आफ्नो जिम्मेवारी र योगदानलाई निरन्तरता दिन पूर्ण रूपमा तयार छ।”
विश्वव्यापी सुरक्षा चुनौतीहरू दिनप्रतिदिन जटिल बन्दै गइरहेका बेला नेपाल प्रहरी प्रमुखको यो आह्वानले अन्तर्राष्ट्रिय सहकार्य, शान्ति स्थापना र सामूहिक सुरक्षाको आवश्यकतालाई पुनः उजागर गरेको छ। नेपालले संयुक्त राष्ट्रसंघीय शान्ति मिसनमार्फत विगतदेखि गर्दै आएको योगदानलाई आगामी दिनमा अझ प्रभावकारी बनाउने प्रतिबद्धता पनि उक्त सम्मेलनमार्फत व्यक्त गरिएको छ।
