काठमाडौँ । असोज १५, अहिले कोरोना महामारीको समयमा र त्यसपछि पनि विद्युतीय कारोबार (अनलाइन बैंकिङ, मोबाइल वालेट, सामाजिक सञ्जाल मार्फत हुने लेनदेन) तीव्र गति मा बढेको छ । कामकाज सहज भएका कारण मानिसहरू अनलाइन माध्यमबाट धेरै आर्थिक काम गरिरहेका छन्, तर यससँगै ठगीका घटनाहरू पनि बढ्न थालेका छन् भनी अधिकारीहरूले चिन्ता व्यक्त गरेका छन् ।
.gif)
राष्ट्रिय बैँक र सम्बन्धित नियामक निकायहरूका अनुसार विगत केही समययता ग्राहकहरूलाई लक्षित गर्दै विभिन्न वित्तीय अपराधी समूहहरूका तर्फबाट ठगीका घटना बढेका उजुरीहरू प्राप्त भएका छन् । अधिकारीहरूले निम्न विषयहरूमा विशेष सतर्कता अपनाउन आग्रह गरेका छन् ।
प्रमुख ठगीका तरिका
सामाजिक सञ्जालमार्फत परिचितको नामबाट सन्देश पठाई रकम माग गर्ने।
बैंक वा नियामक निकायको नक्कली प्रतिनिधि भएर फोन,सन्देश मार्फत इन्टरनेट,मोबाइल बैंकिङको युजरनेम र पासवर्ड माग्ने।
नक्कली वेबसाइट बनाएर ग्राहकका गोप्य वित्तीय सूचनाहरू चोर्ने।
“ठूलो रकमको चिठ्ठा परेको” वा “विशेष लाभ” जस्ता लोभ देखाएर रकम हस्तान्तरण गर्न आग्रह गर्ने।
अत्यधिक नाफा दिने भनी प्रलोभन देखाएर गैरकानुनी उपकरण वा योजनामा लगानी गर्न उत्प्रेरित गर्ने।
बच्नका लागि सुझाव (नागरिक र ग्राहकका लागि)
कुनैले औपचारिक रुपमा नचिनेजस्ता व्यक्तिले सामाजिक सञ्जाल वा म्यासेजमार्फत रकम माग्दा तुरुन्तै पैसा पठ्नु हुँदैन, पहिलो व्यक्ति,संस्था सँग फोन वा अन्य माध्यमबाट पुष्टि गर्नुस्।
आफ्नो बैंकिङ्, एप र मोबाइलका पासवर्ड, ओटीपी तथा अन्य संवेदनशील जानकारी कहिल्यै अरूलाई नदिनुस्। बैंकले कहिल्यै पनि पासवर्ड वा ओटीपी फोन,म्यासेजबाट सोध्दैन।
मोबाइल तथा अन्य डिभाइसका पासवर्ड समय समयमा परिवर्तन गर्नुस् र बलियो पासवर्ड प्रयोग गर्नुस्।
अनावश्यक र अनधिकृत एपहरू आफ्नो फोनमा डाउनलोड न गर्नुस्, त्यस्ता एपले संवेदनशील जानकारी फुकाल्न सक्छन्।
कसैले बारकोड,क्यूआर कोड पठाइ रकम भुक्तानीको बहाना बोकेमा शङ्कास्पद मान्नुस्, सामान्यतया पैसा प्राप्त गर्न बारकोड, क्यूआर कोड वा पासवर्ड पठाउन आवश्यक पर्दैन।
राष्ट्र बैँक लगायतका निकायहरूले उपभोक्तालाई सतर्क र सचेत रहन बारम्बार अनुरोध गरिरहेका छन् र कुनै शङ्का वा ठगीको शिकार हुँदा तुरुन्त नजिकको बैँक शाखा वा प्रहरी समक्ष उजुरी गर्ने निर्देशन दिएका छन् ।
