काठमाडौँ । मध्यपूर्वमा अमेरिका र इरानबीचको तनाव पुनः चर्किएको छ। इरानको इस्लामिक रिभोलुसनरी गार्ड कोर्प्स (आईआरजीसी) ले कुवेत र बहराइनमा रहेका अमेरिकी सैन्य अड्डालाई लक्षित गर्दै ब्यालिस्टिक मिसाइल र ड्रोन आक्रमण गरेको दाबी गरेपछि क्षेत्रीय सुरक्षा अवस्था थप संवेदनशील बनेको हो।

आईआरजीसीले आइतबार सार्वजनिक गरेको विज्ञप्तिअनुसार कुवेतस्थित अली अल सलेम वायुसेना आधार तथा बहराइनमा रहेको अमेरिकी पाँचौँ नौसैनिक बेडासँग सम्बन्धित आठवटा सैन्य पूर्वाधारलाई लक्षित गरी संयुक्त आक्रमण गरिएको जनाएको छ। इरानले हालै आफ्ना पाँच तटीय चौकीमा अमेरिकी सेनाले गरेको हवाई आक्रमणको प्रतिकारस्वरूप उक्त कारबाही गरिएको दाबी गरेको छ।

इरानी पक्षका अनुसार अमेरिकी सेनाले आइतबार बिहान आईआरजीसीको नौसैनिक जहाजसँग भएको घटनालाई आधार बनाएर होर्मोज्गान तटीय क्षेत्रमा रहेका सैन्य चौकीमाथि आक्रमण गरेको थियो। त्यसको जवाफस्वरूप क्षेत्रका अमेरिकी सैन्य संरचनालाई निशाना बनाइएको इरानको भनाइ छ।

आईआरजीसीले अबदेखि स्ट्रेट अफ हर्मुज हुँदै अनधिकृत रूपमा सञ्चालन हुने जहाजमाथि अझ कडा निगरानी र कारबाही गरिने चेतावनीसमेत दिएको छ। साथै, इरानमाथि हुने कुनै पनि सम्भावित सैन्य आक्रमणको कडा जवाफ दिइने उल्लेख गरिएको छ।

इरानले हालै अमेरिका र इरानबीच भएको युद्धविराम सम्बन्धी समझदारी उल्लङ्घन भएको आरोप पनि लगाएको छ। आईआरजीसीका अनुसार उक्त घटनाले दुवै देशबीच जारी कूटनीतिक प्रक्रिया प्रभावित हुन सक्ने जोखिम बढाएको छ।

यता, कुवेत सरकारले आफ्नो भूमिलाई लक्षित गरी भएको मिसाइल आक्रमणको कडा विरोध जनाएको छ। कुवेती विदेश मन्त्रालयले यसलाई देशको सार्वभौमसत्तामाथिको गम्भीर उल्लङ्घन भन्दै राष्ट्रिय सुरक्षा र क्षेत्रीय स्थायित्वमा प्रत्यक्ष चुनौती भएको प्रतिक्रिया दिएको छ।

त्यसैगरी बहराइनको गृह मन्त्रालयले इरानी आक्रमणका कारण मुहर्रक क्षेत्रमा रहेको एक आवासीय भवनमा क्षति पुगेको पुष्टि गरेको छ। यद्यपि घटनामा कुनै मानवीय क्षति नभएको र सुरक्षा निकायले आवश्यक अनुसन्धान तथा उद्धार कार्य अघि बढाएको जनाइएको छ।

इरानी सञ्चारमाध्यमहरूले होर्मोज्गान प्रान्त तथा केश्म टापु क्षेत्रमा समेत शक्तिशाली विस्फोट भएको जानकारी दिएका छन्। यसले इरानभित्र पनि सैन्य गतिविधि तीव्र बनेको संकेत गरेको छ।

उता, अमेरिकी केन्द्रीय कमाण्ड ९सेन्टकम० ले इरानका विभिन्न सैन्य संरचनामाथि थप हवाई कारबाही गरिएको जनाएको छ। सेन्टकमका अनुसार स्ट्रेट अफ हर्मुज नजिक पनामा झण्डा बोकेको एक व्यावसायिक ट्याङ्करमाथि भएको ड्रोन आक्रमणको प्रत्युत्तरस्वरूप इरानका सैन्य निगरानी प्रणाली, सञ्चार केन्द्र, वायु प्रतिरक्षा संरचना, ड्रोन भण्डारण स्थल तथा समुद्री सुरुङ बिछ्याउने क्षमतामाथि लक्षित आक्रमण गरिएको हो।

यसअघि पनि अमेरिकी सेनाले इरानको दक्षिणी तटीय क्षेत्रमा हवाई आक्रमण गरेको थियो भने त्यसको जवाफमा आईआरजीसीले पश्चिम एसियामा रहेका अमेरिकी सैन्य अड्डालाई लक्षित गरी आक्रमण गरेको दाबी गरेको थियो।

क्षेत्रीय तनाव बढिरहेका बेला दुवै देशबीच केही समयअघि युद्ध अन्त्य र स्थायित्व कायम गर्ने उद्देश्यले समझदारीपत्रमा हस्ताक्षर भएको बताइए पनि पछिल्ला घटनाले उक्त प्रक्रिया गम्भीर संकटमा परेको देखिएको छ। मध्यपूर्वको पछिल्लो सैन्य गतिविधिले अन्तर्राष्ट्रिय समुदायको ध्यान फेरि यस क्षेत्रमा केन्द्रित गराएको छ भने आगामी दिनमा अवस्था थप जटिल बन्न सक्ने चिन्ता बढेको छ।